Yapay zekaya ilişkin bağımsız ve yeknesak bir özel kanun henüz yürürlükte olmasa da, bu durum yapay zeka kaynaklı ihlaller karşısında hukukun tamamen suskun olduğu anlamına gelmemektedir. Kişisel verilerin izinsiz toplanması, eserlerin izinsiz kullanımı veya kişilik haklarının zedelenmesi gibi durumlarda mevcut mevzuat çerçevesinde hukuki ve cezai yollar işletilebilmektedir.
1. Kişilik Haklarının Korunması ve Tazminat İmkânı
Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri, kişilik haklarına yönelen hukuka aykırı saldırılara karşı temel koruma sağlamaktadır. Yapay zeka aracılığıyla itibarın, mahremiyetin veya ticari değerlerin zarar görmesi halinde; ihlalin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve hukuka aykırılığın giderilmesi taleplerine ek olarak maddi ve manevi tazminat davaları gündeme gelebilmektedir.
2. Fikri Mülkiyet ve Telif Hukuku Eksenindeki Tartışmalar
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), eser sahiplerinin mali ve manevi haklarını güvence altına alır.
- İnsan Yaratıcılığı Şartı: Bir fikri ürünün “eser” sayılabilmesi için insanın yaratıcılığı unsuru şarttır. Sırf yapay zeka tarafından otomatik üretilen çıktıların eser sayılması güçtür; ancak insanın yaratıcı katkısının ve kurgusunun belirgin olduğu durumlarda koruma mümkün olabilir.
- İzinsiz Kullanım ve Yaptırımlar: Eserlerin yapay zeka eğitiminde izinsiz kullanılması (George R.R. Martin ve OpenAI davasında olduğu gibi), maddi/manevi tazminatın yanı sıra hapis veya adli para cezası taleplerine konu edilebilir.
3. Yapay Zeka ile Üretilen Sahte İçerikler
Yapay zeka destekli araçlarla oluşturulan sahte videolar, ses kayıtları veya fotoğraflar yoluyla mağduriyet yaşanması durumunda Türk Ceza Kanunu ve Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümleri doğrudan koruma sağlar. Bu tür içerikler “kişilik haklarına saldırı” veya somut olaya göre “özel hayatın gizliliğini ihlal” kapsamında değerlendirilir.
4. Çocukların Korunması ve Dijital Güvenlik
Çocuk Koruma Kanunu, çocukların gelişimini olumsuz etkileyecek teknolojik tehlikelere karşı kritik bir kalkandır.
- Siber Zorbalık ve İstismar: Chatbotlar üzerinden yanlış yönlendirmelere maruz kalan, siber zorbalık veya dijital istismara uğrayan çocuklar için özel koruma mekanizmaları devreye girer.
- Ebeveyn Denetimi: Müstakil bir yapay zeka kanunu olmasa dahi, çocukların güvenliği söz konusu olduğunda ilgili kurumlar her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.
5. Ceza Hukuku Sorumluluğu: İntihara Yönlendirme ve Ağır İhlaller
Yapay zekanın hukuki kişiliği veya cezai ehliyeti olmaması, sorumluların cezasız kalacağı anlamına gelmez. Örneğin, TCK m. 84 kapsamında intihara yönlendirme fiili ağır bir suçtur. Yapay zeka araçlarının bu amaçla kullanılması veya bu tür sonuçlara yol açması halinde, sorumluların tespiti ve cezalandırılması noktasında şeffaf düzenlemelere duyulan ihtiyaç artsa da mevcut ceza normları uygulanabilirliğini korumaktadır.
English 
Turkish